Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh: MỖI DOANH NGHIỆP hoặc CÁ NHÂN TỰ KHỞI XƯỚNG ĐỪNG TRÔNG CHỜ VÀO AI
Nhà báo Vũ Kim Hạnh và tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh (ảnh: Ngọc Hân)
MỖI DOANH NGHIỆP hoặc CÁ NHÂN TỰ KHỞI XƯỚNG ĐỪNG TRÔNG CHỜ VÀO AI
Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh (Fulbright)
Trả lời câu hỏi của nữ giảng viên ĐH Kinh Tế đặt câu hỏi các doanh nghiệp đàn sếu có thể đến các trường đại học để gieo thương hiệu doanh nghiệp Việt cho sinh viên?
Câu hỏi cuối cùng để chốt lại chương trình. Quả thật đấy là câu hỏi mà các giáo viên đều trăn trở. Bởi vì là nếu như chúng ta muốn phát triển khu vực kinh tế nội địa mà không có nhân tài thì không phát triển được. Nhưng mà nhân tài thì lại cứ tìm đường đi đến các tập đoàn quốc tế hoặc là thậm chí có thể là đi ra nước ngoài. Thực tế là rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam, các nhân tài Việt Nam là khởi nghiệp ở một số nước ngoài chứ không có khởi nghiệp ở Việt Nam. Thế bây giờ câu hỏi là vậy chúng ta làm gì để có thể hành động được tình trạng này hoặc là nếu không thì cái điểm cân bằng của tình trạng này nó sẽ như thế nào?
Chị Hạnh nói là phải trả lời nhanh đáp gọn nên em xin phép được gạch đầu dòng thôi.
- Thứ nhất là nguyên tắc của nhân tài là họ sẽ chảy về chỗ nào có điều kiện phát triển cao nhất. Cái đấy chúng ta không thể nào ngăn cấm được, đúng không ạ? Nên chúng ta phải tạo điều kiện để ngay các doanh nghiệp nội địa, từ các tập đoàn lớn đến doanh nghiệp vừa và nhỏ, phải tạo ra môi trường để thu hút nhân tài. Thị trường lao động nó không phân biệt là tôi là trong nước hay quốc tế. Thị trường lao động sẽ phân biệt là đâu là nơi mà tôi có thể phát huy tối đa tài năng của mình và do vậy cũng sẽ được tưởng thưởng một cách xứng đáng nhất. Thì đấy là ý thứ nhất.
- Ý thứ hai là chắc chắn chúng ta phải phát triển cái hệ sinh thái để từ đó các doanh nghiệp của mình có đủ tầm và có những cái tư duy bứt phá để không thua kém bất kỳ một doanh nghiệp nào đó, nhãn khác của quốc tế. Và chỉ trên cơ sở đấy thì chúng ta mới có thể cạnh tranh bình đẳng với họ trên thị trường lao động.
- Ý thứ ba, ý cuối cùng, em nghĩ là ngay từ trong giáo dục nhà trường, trong xã hội, trong nền văn hóa, chúng ta phải tôn vinh doanh nghiệp. Cái này thì lúc nãy cô Chi Lan cũng như là chị Kim Hạnh, anh Trần Văn Thọ có nói, là cái văn hóa của Việt Nam trong thời gian quá dài là không tôn vinh doanh nghiệp. “Sĩ nông công thương”, công thương là xếp hạng cuối. Rồi sau đó nữa, hệ thống của chúng ta trong một thời gian tương đối dài cũng không có một sự tôn vinh, thậm chí có thể nói là kỳ thị đối với doanh nghiệp. Bởi vì vậy, cái văn hóa đấy nó không dung dưỡng được tinh thần doanh nhân, không dung dưỡng được tình yêu và sự tôn trọng đối với doanh nhân. Thì rất khó để thu hút những người xuất sắc vào trong doanh nghiệp nội địa. Và cái thứ ba nữa là tinh thần quá là trọng ngoại, thậm chí là sính ngoại của người Việt Nam mình. Cái đấy phải nói là một trong những tính cách của người Việt Nam mình trong thời gian quá dài.
Nên là không thay đổi cái văn hóa đấy, không thay đổi cái hệ sinh thái đấy, không thay đổi môi trường đấy thì rất là khó để có thể đưa các bạn trẻ trở về với cội nguồn của mình, trở về với nơi mà mình có thể xây dựng cái động lực của chính mình.
Nhưng mà cuối cùng, then chốt nhất vẫn là chính chúng ta phải là những người khởi xướng cái chuyện đấy, chứ chúng ta không nghĩ là rồi sẽ có một chương trình của nhà nước hay là một chương trình nào đó của ai đó.
Chính bản thân từng doanh nghiệp mình, từng giảng viên như cá nhân của chị cũng như là cá nhân của các giảng viên trường Fulbright, cũng như là các anh chị ngồi đây, chúng ta sẽ cùng nhau làm việc đấy, chứ không có trông chờ vào ai khác cả. Thì đấy là một vài cái chia sẻ ngắn gọn.
Lê Ngọc Hân ghi
Chương trình Giới thiệu sách mới tại trường ĐH Fulbright ngày 6/7/2026
Kinh tế tư nhân Việt Nam: Động lực quan trọng nhất để dân giàu nước mạnh
(Chủ biên: Trần Văn Thọ, Phạm Chi Lan, Vũ Kim Hạnh, Đậu Anh Tuấn; NXB Tri Thức, Nhà phát hành Alphabook, 2026)